Τι είχε ο κάθε πρόσφυγας προ της εισβολής

Η χιλιοειπωμένη φράση «χάσαμε εκατοντάδες σκάλες γης στα κατεχόμενα» ή «όλο το χωριό ήταν δικό μας και τώρα δεν έχουμε ελιά να κρεμαστούμε», μπορεί πλέον να αποδειχτεί στην πράξη, ύστερα από την ολοκλήρωση του Αρχείου Ιδιοκτητών Κατεχομένων Περιουσιών το οποίο παραδόθηκε ήδη στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. 

Θα χρησιμοποιηθεί και για την καταβολή κάποιας μορφής αποζημίωσης για την απώλεια χρήσης αν και δεν αποκλείεται να πρόκειται για «χαρτζιλίκι», το οποίο ουδεμία σχέση έχει με πραγματική αποζημίωση της απώλειας χρήσης των κατεχόμενων περιουσιών επί δεκαετίες. Η διευθύντρια του Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών Λουκία Ευσταθίου ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μελέτη όσον αφορά το επίδομα που θα καταβάλλεται στους ιδιοκτήτες για απώλεια χρήσης της περιουσίας τους. Η μελέτη ολοκληρώνεται εντός Σεπτεμβρίου.

Στον κατάλογο περιλαμβάνονται και μη πρόσφυγες οι οποίοι κατά καιρούς πήραν βοήθεια που προοριζόταν για πρόσφυγες ενώ στον κατάλογο περιλαμβάνονται και όσοι πήραν στεγαστική ή άλλη βοήθεια χωρίς να διαθέτουν περιουσία στα κατεχόμενα.
Κατά καιρούς βοηθήθηκαν δημόσιοι υπάλληλοι, αστυνομικοί, ιδιώτες, γεωργοί, δάσκαλοι, καθηγητές και άλλες ομάδες προσφύγων.

Όλα τα στοιχεία που καταχωρήθηκαν στο αρχείο είναι κρυπτογραφημένα και πρόσβαση έχουν μόνο εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι. Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων, ενώπιον της οποίας συζητήθηκε το θέμα, Σκεύη Κουκουμά, παρατήρησε ότι, «επειδή ζούμε στην Κύπρο» θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη βγουν στον αέρα προσωπικά δεδομένα αν και όπως παρατήρησε, ο κάθε ιδιοκτήτης θα πρέπει να έχει πρόσβαση στα στοιχεία που τον αφορούν. Παράλληλα εξέφρασε ανησυχία για το γεγονός ότι δεν περιελήφθη στον προϋπολογισμό οποιοδήποτε κονδύλι για απώλεια χρήσης των κατεχομένων περιουσιών, παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες.

 

Την άποψη ότι στο αρχείο θα πρέπει να έχουν πρόσβαση (για τη δική τους περιουσία) και οι ιδιοκτήτες (πέραν των υπηρεσιακών) εξέφρασαν και οι βουλευτές Νίκος Κέττηρος, Ζαχαρίας Κουλίας, Ονούφριος Κουλλάς και Μαριέλλα Αριστείδου.

 

Από όσα κατατέθηκαν χθες ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων από τη μηχανογράφηση των στοιχείων που τηρούσαν διάφορες κρατικές υπηρεσίες (Κτηματολόγιο, Κεντρικός Φορέας Ισότιμης Κατανομής Βαρών, Υπηρεσία Μερίμνης, Υπηρεσία Διαχείσης τ/κ Περιουσιών κ.ά.) προκύπτουν τα εξής:
- Βάσει της ταυτότητας του ατόμου εμφανίζεται κατάλογος με τα βοηθήματα που έλαβε. Επίσης υπάρχει δυνατότητα παρουσίασης των βοηθημάτων που αυτός έλαβε ανά υπηρεσία και χρονική περίοδο.
- Βάσει της ταυτότητας του κάθε ατόμου παρουσιάζεται κατάλογος της κατεχόμενης περιουσίας του. Για κάθε τεμάχιο μπορεί να διαπιστωθεί το ιστορικό των μεταβιβάσεων.
- Κατάλογος ατόμων τα οποία πήραν βοήθεια χωρίς να έχουν περιουσία στα κατεχόμενα.
- Κατάλογος με άτομα που έχουν πάρει βοήθεια και δεν είναι πρόσφυγες.
- Γράφημα που παρουσιάζει, ανά έτος, τον συνολικό αριθμό βοηθημάτων που παραχωρήθηκαν ανά υπηρεσία.
- Όταν ελήφθη η απόφαση για δημιουργία του Αρχείου (15/4/2014) στο σύστημα του Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών υπήρχαν γύρω στις 55.000 αιτήσεις. Από αυτές 26.000 αφορούσαν φοιτητικά δάνεια, 19.650 στεγαστικά, 4.950 επαγγελματικά, 3.920 για νεοδημιουργούμενα ζευγάρια και 1.200 ιατροφαρμακευτικές αιτήσεις. Για όλες τις κατηγορίες υπάρχει στο σύστημα το συνολικό ποσό έγκρισης.
- Στην Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας δεν υπάρχουν δεδομένα όσον αφορά τη βοήθεια που παραχωρήθηκε για συντήρηση κατοικιών στους οικισμούς και άλλες συναφείς εργασίες. Υπάρχουν κάποια στοιχεία σε έντυπη μορφή που αφορούν συνολικά ποσά αλλά όχι ανάλυση ανά δικαιούχο ούτε και το αιτιολογικό «γιατί έλαβε κάποιο ποσό».

 

ΔΑΝΕΙΚΑ ΚΙ ΑΓΥΡΙΣΤΑ ΣΕ ΓΕΩΡΓΟΥΣ

 

- Το Υπουργείο Γεωργίας παρείχε συμβουλευτικές υπηρεσίες στην αξιολόγηση γεωργοκτηνοτροφικών δανείων την περίοδο 1974-1984 αλλά δεν διατηρεί στοιχεία για τα δάνεια αυτά. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι δόθηκαν 7.628 δάνεια συνολικού ύψους €19,1 εκατ., εκ των οποίων τα μισά δεν έχουν αποπληρωθεί. Συνάπτονταν μέσω της Συνεργατικής Τράπεζας.
- Μέσω του Υπουργείου Οικονομικών-Δανειστικών Επιτρόπων, την περίοδο 1974-1984 δόθηκαν γεωργοκτηνοτροφικά δάνεια και αρκετά από αυτά δεν έχουν αποπληρωθεί ή είναι μη εξυπηρετούμενα.
Στο σύστημα της Υπηρεσίας Διαχείρισης τ/κυπριακών Περιουσιών στην Πάφο υπάρχουν διαθέσιμα τα συμβόλαια που βρίσκονται σε ισχύ από το 1997 και εντεύθεν. Συνολικά υπάρχουν καταχωρημένα περίπου 19.000 ενεργά συμβόλαια και 14.000 τερματισμένα.
- Υπήρχε σχέδιο στέγασης εκτοπισθέντων υπαλλήλων μέσω του Συνδέσμου Αστυνομίας Κύπρου και παραχωρήθηκε γη στις συντεχνίες για ανέγερση 75 κατοικιών.
Πρόσφυγες δημόσιοι υπάλληλοι δικαιούνταν, μέσω της ΠΑΣΥΔΥ, δάνειο μέχρι 10.000 λίρες με επιτόκιο 4% ή επιδότηση για δάνεια από άλλους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς με 5%. Μέχρι 31/12/1993 το ποσό που όφειλαν στο ταμείο ανερχόταν σε 8.172.987 λίρες. Το σχέδιο τερματίστηκε στις 10/11/1994.
- Το Κτηματολόγιο μπορεί να παρέχει τίτλους κατεχόμενων περιουσιών (και τους ιδιοκτήτες τους) που ανέρχονται σε περίπου 400.000.
- Εξειδικευμένη εταιρεία μετέτρεψε σε ψηφιακή μορφή τα 220.000 αιτήματα (για βοήθεια) που υπεβλήθησαν στην Υπηρεσία Μερίμνης.

 

Εκτίμηση από το 1975

 

Εκ μέρους του Κτηματολογίου η κ. Έφη Σαββίδου ανέφερε ότι το Τμήμα δεν εκτίμησε τις κατεχόμενες περιουσίες στη σημερινή τους αξία επειδή, ανάμεσα σε άλλα, θεωρείται πολύ ευαίσθητο θέμα. Όπως εξήγησε, το 1975 έγινε κατά προσέγγιση εκτίμηση, με βάση στοιχεία που υπήρχαν για την έκταση γης και τις αναπτύξεις που υπήρχαν. Οι αξίες ετύγχαναν ετήσιας αναπροσαρμογής και λαμβανόταν υπόψη μόνο για σκοπούς δανειοδότησης και δεν αφορά τη σημερινή αγοραία αξία των ακινήτων.


Πηγή:philenews