Ουσίες, αλκοόλ και σχολείο

Με δεδομένες τις τάσεις που παρουσιάζουν οι Kύπριοι μαθητές σε ό,τι αφορά τη χρήση παράνομων και νόμιμων ουσιών εξάρτησης αλλά και τα υψηλά ποσοστά κατανάλωσης αλκοόλ που καταγράφουν οι Κύπριοι νέοι, η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου έχει ετοιμάσει τις ειδικές «κατευθυντήριες γραμμές για το σχολικό σύστημα», οι οποίες και παρουσιάστηκαν κατά την τελευταία συνάντηση που είχε η Αρχή με τους φορείς/συνεργάτες της. 

Ιδιαίτερη προσοχή φαίνεται να συνίσταται για τις ευάλωτες ομάδες παιδιών, ενώ σημαντικό θεωρείται το κομμάτι της σωστής ενημέρωσης αλλά και της πρόληψης μέσα από προγράμματα στα οποία, άμεση εμπλοκή και συμμετοχή θα έχουν και οι ίδιοι οι γονείς.

Σε γενικές γραμμές και σύμφωνα πάντα με τα αποτελέσματα ευρωπαϊκών αλλά και εθνικών ερευνών: 

- Στην Κύπρο, παρατηρείται μείωση στο κάπνισμα ανάμεσα στους μαθητές 16 ετών και το ποσοστό των μαθητών που αναφέρουν ότι κάπνισαν κατά τις τελευταίες 30 μέρες βρίσκεται πιο κάτω από τον μέσο όρο της έρευνας.

- Σε ό,τι αφορά το αλκοόλ, παρατηρείται αύξηση στην κατανάλωση του αλκοόλ από τους μαθητές στην Κύπρο, ειδικά στην υπέρμετρη κατανάλωσή του. Διαφοροποιήσεις παρατηρούνται μεταξύ των αγοριών και κοριτσιών με ανησυχητική αύξηση ανάμεσα στα κορίτσια. Σε σχέση με τον μέσο όρο της έρευνας η Κύπρος βρίσκεται αρκετά ψηλά. 

- Αναφορικά με τον τζόγο, ο οποίος μελετάται για πρώτη φορά φαίνεται ότι οι μαθητές της Κύπρου στοιχηματίζουν χρήματα και μέσα από το διαδίκτυο και εκτός διαδικτύου, κατά πολύ περισσότερο από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους μαθητές. Η διαφορά είναι πιο μεγάλη στο στοίχημα εκτός διαδικτύου.

Για τις παράνομες ουσίες: 
- Γενικά, παρατηρείται μικρή αύξηση/σταθεροποίηση σε ό,τι αφορά την έκταση της χρήσης παράνομων ουσιών εξάρτησης. 

- Υπάρχει επίσης προβληματισμός για τα κορίτσια τα οποία όπως και στην περίπτωση του αλκοόλ, διαφοροποιούνται από τα αγόρια.

Σε ό,τι αφορά τα γενικά επίπεδα χρήσης ανάμεσα στους μαθητές, η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά.

Οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν στόχο την ενδυνάμωση των παιδιών που παρουσιάζουν προβληματικές συμπεριφορές σε ό,τι αφορά τη χρήση ουσιών και την επιβλαβή κατανάλωση του αλκοόλ και προτείνουν δράσεις οι οποίες περιλαμβάνουν τόσο την ενημέρωση όσο και την πρόληψη μέσα από το σχολικό σύστημα. 

Η πρόληψη, όπως επισημαίνει η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων, «δεν είναι η γενική ενημέρωση του κοινού για τα θέματα των ουσιών», αλλά «σωστή πρόληψη είναι η σωστή ενίσχυση των νέων ως προς την αναπροσαρμογή της συμπεριφοράς τους, την ενίσχυση των δεξιοτήτων τους, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης τους και βελτίωση του τρόπου που αλληλοεπιδρούν με τους άλλους και με το περιβάλλον γύρω τους».

Προτεραιότητα στις ευάλωτες ομάδες παιδιών
Προτεραιότητες σύμφωνα με την Αρχή θα πρέπει να δοθούν στα παιδιά που λόγο διαφόρων συγκυριών παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες για χρήση ουσιών ή αλκοόλ. Συγκεκριμένα και όπως αναφέρει η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων προτεραιότητα «θα πρέπει να είναι η παροχή στήριξης σε άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού για την υιοθέτηση υγιούς τρόπου ζωής, την ενίσχυση της πρόσβασης παιδιών και νέων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες σε υποστηρικτικές υπηρεσίες».
Θα πρέπει, δηλαδή, να δοθεί έμφαση στην εφαρμογή «έγκαιρων, πρώιμων παρεμβάσεων σε συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου» όπως είναι: 

>> Τα παιδιά που εγκαταλείπουν το σχολείο.

>> Οι μαθητές /στρατιώτες σε πειραματική χρήση νόμιμων και παράνομων ουσιών. 

>> Τα παιδιά φυλακισμένων. 

>> Tα παιδιά ψυχικά ασθενών γονιών. 

>> Tα παιδιά με γονείς που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τις ουσίες εξάρτησης.

Στις ευάλωτες ομάδες περιλαμβάνονται επίσης «τα παιδιά που έχουν δεχθεί ή δέχονται οποιασδήποτε μορφής κακοποίηση, τα παιδιά υπό την επιμέλεια του κράτους, τα παιδιά μετανάστες και τα παιδιά ή έφηβοι με παραβατική συμπεριφορά».

Στις κατευθυντήριες γραμμές για το σχολικό σύστημα τονίζεται επίσης η ανάγκη για προώθηση «περιβαλλοντικών δράσεων για την πρόληψη ή/και την καθυστέρηση των εξαρτητικών συμπεριφορών στο οικογενειακό περιβάλλον, στο περιβάλλον του στρατού, στο περιβάλλον του σχολείου, στο διαδίκτυο και στην κοινωνία».

Με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τη συμμετοχή των γονιών
 Η αντιμετώπιση, αναφέρει η Αρχή, θα πρέπει να γίνει μέσω της εθνικής στρατηγικής, του σχολείου, της οικογένειας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Προς τον σκοπό αυτό, από φέτος «επιχορηγούνται διάφορα προγράμματα τα οποία υλοποιούνται από διαφορετικούς φορείς σε όλες τις επαρχίες».

Παράλληλα, προωθείται πρόγραμμα δεξιοτήτων για γονείς, το οποίο «θα στοχεύει στην ενίσχυση των γονέων στον γονεϊκό τους ρόλο και να τους βοηθήσει να δρουν ως προληπτικοί μέντορες σε σχέση με τις ουσίες εξάρτησης». Στόχοι του συγκεκριμένου προγράμματος είναι «η απόκτηση επικοινωνιακών δεξιοτήτων που να υποβοηθά στην αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ των μελών της οικογένειας» καθώς επίσης ο «καθορισμός ορίων στη σχέση των γονέων και των παιδιών, η αποτελεσματική διαχείριση των προβλημάτων και η αποδοχή της διαφορετικότητας κάθε παιδιού». Το πρόγραμμα θα εφαρμοστεί σε συνεργασία με τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου.

Σημαντική στην όλη προσπάθεια θεωρείται και η συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ήδη, σε παγκύπρια βάση υλοποιούνται σχετικά προγράμματα. 


ΠΗΓΗ:philenews.com