Άρθρο δημάρχου Δερύνειας: “Ακριβώς εδώ, σ’ αυτό το σημείο”

0
162




Διαφήμιση:

chrisobook1

Βιβλιοπωλείο Χρύσω Ηλιάδη (Chrisobookshop gift printing) στην Δερύνεια. Εδώ θα βρείτε βιβλία για όλες τις ηλικίες, σχολικές τσάντες, γραφική ύλη, υλικά για ζωγραφική και ό,τι άλλο επιθυμείτε!




«Ακριβώς εδώ, σ’ αυτό το σημείο»

Σαράντα τρία χρόνια μετά την εισβολή και κατοχή, η τύχη αρκετών πεσόντων και δολοφονηθέντων εξακολουθεί να αγνοείται. Οι πληροφορίες που δίδονται για σημεία ύπαρξης ομαδικών τάφων είναι αρκετές και αξιολογούνται με τον πιο επαγγελματικό τρόπο από τους ερευνητές της ΔΕΑ.

Αρκετός κόσμος γνωρίζει γεγονότα, κάποιοι μίλησαν ή κατέγραψαν τις φοβερές τους εμπειρίες, άλλοι τις πήραν όμως μαζί τους. Η διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων εξαρτάται από τη συνεργασία, την καλή θέληση αλλά και τη συγχώρεση. Αποτελεί ύψιστο καθήκον όλων μας να συμβάλουμε με οποιοδήποτε τρόπο στη διακρίβωση της τύχης ανθρώπων που χάθηκαν κατά τις δικοινοτικές ταραχές του 1963 και τη μαύρη περίοδο του πραξικοπήματος και της εισβολής, προς ανακούφιση των οικείων τους.

Η διαδικασία εντοπισμού λειψάνων αγνοουμένων, μέχρι να επιβεβαιωθούν τα ακριβή στοιχεία τους, είναι τόσο για τους μάρτυρες όσο και κυρίως για τους συγγενείς, αρκετά ψυχοφθόρα. Το ίδιο ισχύει και για τους επαγγελματίες που με αρκετή ευαισθησία και σεβασμό σκάβουν τη γη, προσπαθώντας να φέρουν στην επιφάνεια όσο πιο πολλά τεκμήρια γίνεται. Τα οστά εντοπίζονται σε ανατομική διάταξη ή διάσπαρτα, αναμειγμένα με σκουπίδια και κάτω από ρίζες δέντρων. Το κάθε τι όμως έχει τη δική του αξία και σημασία.

Η διαδρομή μέχρι το πιθανό σημείο εντοπισμού τάφου είναι ψυχολογικά πολύ δύσκολη, αφού όλοι αναμένουμε να δούμε από στιγμή σε στιγμή τι μας επιφυλάσσει η άγρια φύση. Οι δρόμοι είναι συνήθως δύσβατοι και η τοποθεσία απροσπέλαστη.

Εντός των κατεχόμενων περιοχών, απαιτείται η συνεργασία με τον διεθνή παράγοντα και τις κατοχικές δυνάμεις. Όλοι μαζί σε πομπή, πορευόμαστε προς το σημείο αναφοράς όχι για να συνοδεύσουμε τους νεκρούς, αλλά για να οδηγηθούμε σ’ αυτούς. Βασιζόμενοι στις μνήμες αρκετών συμπατριωτών μας, μεταβαίνουμε με βαριά καρδιά στο σημείο που μας καθοδηγούν οι αναμνήσεις και το στρατιωτικό όχημα. Τα σπίτια είναι γκρεμισμένα, λεηλατημένα και βουβά δίνοντας την εντύπωση ότι ο χρόνος σταμάτησε 40-50 χρόνια πιο πριν. Οι φωτογραφίες είναι μεν απαγορευμένες, όμως κανείς δεν μπορεί να μας κλείσει τα μάτια.

Οι πιο παλιοί περιγράφουν στους νεότερους τι προϋπήρχε, σ’ αυτό το σημείο και τι υπάρχει σήμερα. Ο δρόμος φτάνει στο τέλος και περνάμε δίπλα ακριβώς από τη θάλασσα, τα ερειπωμένα ξενοδοχεία και τεράστια πεδία βολής. Σε λίγο φτάνουμε στο σημείο, όπου χάρη στις μνήμες πολιτών, πιθανόν να οδηγηθούμε στον ομαδικό τάφο. Τα δέντρα δεν υπάρχουν πλέον, η γη είναι σπαρμένη, οι δεξαμενές άδειες και οι ανεμόμυλοι σταματημένοι ή γκρεμισμένοι. Τα σπίτια των γεωργών, στα οποία αρκετοί γεννήθηκαν, έκαναν τα πρώτα τους βήματα στο χώμα και κολύμπησαν μέσα στη δεξαμενή είναι ακόμα εκεί αλλά χωρίς ζωή.

Μόνο οι θύμισες συγκρατούν και ανακαλούν τα γεγονότα και τις εμπειρίες ζωής. Το βλέμμα φωτογραφίζει συνεχώς και ο νους καταγράφει το κάθε τι, σκιαγραφώντας το τοπίο και προσπαθώντας να εντοπίσουμε το σημείο. «Σ’ αυτό το σπιτάκι μεγάλωσα, ξεκουραζόμουν κάτω από το αμπέλι, κολυμπούσα στη δεξαμενή και έπινα νερό από το πηγάδι». Παίρνουμε μια πέτρα και την πετάμε μέσα στο πηγάδι, το οποίο ήταν ακάλυπτο και επικίνδυνο. Ο ήχος μπλουμ από την πτώση του στερεού στοιχείου στο νερό, μας διαβεβαιώνει ότι κάτω υπάρχει υγρή ζωή αναξιοποίητη εδώ και δεκαετίες.

Συνεχίζουμε να ψάχνουμε το σημείο όπου υπήρχαν αρκετές δεξαμενές και μάντρες. Περπατούμε πολύ προσεκτικά, τα πουλιά ξεπετάγονται προειδοποιώντας μας να μην πειράξουμε τις φωλιές και τα νεογνά τους. Η γη δίπλα από τις δεξαμενές παραμένει ανέπαφη, πλησιάζουμε με μεγάλη προσοχή από τα φίδια, τα οποία – τα πιο επικίνδυνα – δεν υπάρχουν αφού αυτά μας έζωσαν πριν από πολύ καιρό.

Κάποιοι παίρνουν αυθόρμητα μια χούφτα γη μαζί τους, άλλοι μικρές πέτρες ή διάσπαρτα στην εύφορη γη, κοχύλια. «Ακριβώς εδώ, σ’ αυτό το σημείο» θα πρέπει να ψάξουμε ήταν το καταληκτικό σχόλιο μόνο μιας κουραστικής μέρας για εμάς, αλλά αρκετών δεκαετιών προσμονής και αγωνίας για τους συγγενείς.

Άντρος Γ. Καραγιάννης

Δήμαρχος Δερύνειας